مؤثرترى به عمل آوردند . و سلطان لازم دانست به يارى نمايندهء اشراف كه از جرگهء عناصر قرطاس باز ادارى بدور بود - يعنى به استعانت از دهقان ابو - اسحق محمد بن حسين رئيس بلخ متوسل شود « 1 » . معلوم نيست كه رئيس به چه وسيله‌اى موفق شد ( در همان سال 401 هجرى ) در هرات مبلغ هنگفتى گرد آورد . مع هذا وزير اقدامى براى گرد آوردن مبلغ كسرى به عمل نياورد و داوطلبانه خود به زندان رفت و با اين عمل خويش خشم سلطان را برانگيخت . اموال وزير ضبط و مصادره شد و وى را مجبور كردند تا سوگند ياد كند كه در هيچ جا پولى پنهان نكرده . بعد گويا معلوم شد كه به‌رغم سوگند خويش وجهى را نزد يكى از بازرگانان بلخ به امانت سپرده است . جريان بازجوئى تجديد شد وزير بينوا را هر روز شكنجه كردند تا سرانجام براثر آن درگذشت ( 404 هجرى / 14 - 1013 ميلادى ) سلطان محمود از غيبت خويش به هنگام مرگ وزير استفاده كرده نارضائى خود را از شدت عمل مجريان ارادهء خويشتن اعلام داشت « 2 » . ساختمانهاى زيباى محمود با وجوهى كه از هندوستان حاصل شده بوده برپا مىگشته ، ولى خرج نگهدارى ابنيهء مزبور بار سنگينى بر دوش مردم بوده است . حافظ ابرو « 3 » داستان جالب‌توجهى مستخرج از بخش مفقود تأليف بيهقى ، دربارهء باغ زيبائى كه محمود در بلخ احداث كرده بوده ، نقل مىكند . نگهدارى باغ مزبور به عهدهء ساكنان شهر محول شده

--> ( 1 ) - دربارهء اهميت اين شغل به ماقبل ص 504 - 502 رجوع شود . ( 2 ) - عتبى ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 121 ؛ عتبى - منينى ، I I ، 160 و بعد ( تاريخ در ص 161 ) . ( 3 ) - « متون » ، ص 158 - 157 .